چگونه از داشتن بیماری لثه آگاه شویم؟
بیماری لثه که با نام علمی بیماری پریودنتال شناخته میشود، یکی از شایعترین مشکلات دهان و دندان در میان افراد مختلف است که متأسفانه در بسیاری از موارد، تا مراحل پیشرفته بدون علامت جدی باقی میماند. این بیماری نوعی التهاب مزمن در بافتهای اطراف دندان است که بهمرور زمان میتواند منجر به تحلیل لثه، تخریب استخوان نگهدارنده دندان و در نهایت لق شدن یا از دست رفتن دندانها شود.
برخلاف تصور عموم، بسیاری از افرادی که به بیماری لثه مبتلا هستند، دندانهایی سالم، بدون پوسیدگی و ظاهراً طبیعی دارند؛ اما مشکل اصلی در بافت لثه و استخوان فک پنهان شده است. به همین دلیل آگاهی از علائم، عوامل ایجادکننده و روشهای تشخیص و درمان بیماری لثه اهمیت بسیار بالایی دارد.
بیماری لثه چیست و چرا ایجاد میشود؟
بیماری لثه در اثر تجمع پلاکهای میکروبی و جرم دندانی در اطراف دندان و زیر لثه ایجاد میشود. این پلاکها حاوی باکتریهایی هستند که باعث التهاب لثه میشوند. اگر این التهاب بهموقع درمان نشود، بهتدریج به بافتهای عمقیتر نفوذ کرده و استخوان اطراف دندان را نیز درگیر میکند.
از مهمترین دلایل ایجاد بیماری لثه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم رعایت بهداشت دهان و دندان یا رعایت نادرست آن
- استفاده نادرست از مسواک و نخ دندان
- سابقه ژنتیکی و ارثی
- مصرف دخانیات مانند سیگار و قلیان
- مصرف برخی داروها که باعث خشکی دهان یا تغییرات لثه میشوند
- ابتلا به بیماریهای زمینهای مانند دیابت
- استرس و ضعف سیستم ایمنی بدن
این عوامل میتوانند بهتنهایی یا در کنار هم، زمینهساز بروز و پیشرفت بیماری لثه شوند.
چرا تشخیص بیماری لثه در مراحل اولیه دشوار است؟
یکی از مشکلات اصلی بیماری لثه این است که در مراحل اولیه معمولاً بدون درد یا علائم واضح بروز میکند. برخلاف پوسیدگی دندان که اغلب با درد همراه است، بیماری لثه ممکن است تنها با نشانههای خفیفی مانند خونریزی جزئی یا بوی بد دهان خود را نشان دهد؛ علائمی که بسیاری از افراد آنها را جدی نمیگیرند.
نکته بسیار مهم این است که درمان بیماری لثه در مراحل اولیه بسیار ساده، کمهزینه و کاملاً قابل پیشگیری از پیشرفت است. اما اگر تشخیص به تأخیر بیفتد، درمان پیچیدهتر شده و حتی ممکن است به جراحی لثه یا از دست رفتن دندان منجر شود.
شاید این مقاله هم مفید باشد: تفاوت ایمپلنت، بریج و دندان مصنوعی؛ کاملترین راهنمای انتخاب بهترین روش جایگزینی دندان
تشخیص بیماری لثه چگونه انجام میشود؟
تشخیص اولیه بیماری لثه از طریق معاینات دورهای دندانپزشکی امکانپذیر است. دندانپزشک عمومی با بررسی وضعیت لثه، میزان خونریزی، وجود جرم و عمق پاکتهای لثه میتواند به وجود این بیماری مشکوک شود.
در صورت نیاز، انجام گرافیهای رادیولوژی (عکسهای دندان) برای بررسی میزان تحلیل استخوان الزامی است. پس از تشخیص اولیه، بیمار به متخصص جراحی لثه (پریودنتیست) ارجاع داده میشود تا درمان تخصصی آغاز گردد.
مراجعه سالیانه و منظم به دندانپزشک و در صورت لزوم به متخصص لثه، نقش بسیار مهمی در تشخیص زودهنگام این بیماری دارد.
علائم شایع بیماری لثه چیست؟
بیشتر بیمارانی که با بیماری لثه به متخصص مراجعه میکنند، یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کردهاند:
- بوی بد و نامطبوع دهان که با مسواک زدن نیز برطرف نمیشود
- مشاهده لکههای خون در دهان بهویژه هنگام صبح
- خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان
- احساس درد مبهم، مزمن یا خارش در ناحیه لثهها
- قرمزی، تورم یا حساسیت لثهها
- تحلیل رفتن لثه و بلندتر به نظر رسیدن دندانها
در موارد پیشرفتهتر، علائم شدیدتری بروز میکند که شامل:
- تجمع جرم شدید روی دندانها
- خونریزی گسترده از نواحی مختلف لثه
- لق شدن دندانها
- ایجاد فاصله بین دندانها
- از دست رفتن یک یا چند دندان
- تحلیل شدید استخوان فک
درمان بیماری لثه چیست؟
درمان در مراحل اولیه
اگر بیماری لثه در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود، معمولاً با جرمگیری تخصصی و عمیق (جرمگیری زیر لثه) قابل درمان است. در این مرحله، باکتریها و جرمهای عامل التهاب حذف شده و با رعایت بهداشت صحیح، روند بیماری متوقف میشود.
همچنین اصلاح سبک زندگی، ترک دخانیات، آموزش روش صحیح مسواک زدن و استفاده از نخ دندان مناسب نقش مهمی در بهبود دارند.
درمان در مراحل پیشرفته
در صورتی که بیماری پیشرفت کرده باشد، انجام جراحی لثه ضروری خواهد بود. هدف از جراحی لثه، حذف عفونتها، کاهش عمق پاکتهای لثه و جلوگیری از پیشرفت بیشتر بیماری است.
در برخی موارد، اگر دندانی قابلیت نگهداری نداشته باشد، متخصص لثه ناچار به خارج کردن آن دندان میشود تا از آسیب به دندانهای مجاور جلوگیری شود.
پس از جراحی، رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان و انجام درمانهای نگهدارنده در فواصل سهماهه، ششماهه و سالیانه الزامی است. در غیر این صورت، احتمال عود مجدد بیماری حتی پس از جراحی وجود دارد.
نکته مهم این است که هدف جراحی لثه بازگرداندن شرایط به حالت اولیه نیست، بلکه توقف بیماری و حفظ دندانهای باقیمانده است.
آیا بعد از جراحی لثه میتوان فعالیتهای روزانه را انجام داد؟
بله. جراحی لثه نیز مانند سایر درمانهای دندانپزشکی است و پس از آن، بیمار قادر به صحبت کردن، غذا خوردن و انجام فعالیتهای روزمره خواهد بود. با رعایت توصیههای پزشک و مصرف داروهای تجویز شده، دوران نقاهت بهخوبی سپری میشود.
اگر بیماری لثه درمان نشود چه اتفاقی میافتد؟
عدم درمان بیماری لثه میتواند پیامدهای جدی و جبرانناپذیری داشته باشد. بهمرور زمان، دندانها شروع به لق شدن کرده و در نهایت مجبور به خارج کردن آنها خواهیم بود. در بسیاری از موارد، دندانها از نظر ساختاری سالم هستند اما لثه و استخوان توان نگهداری آنها را از دست دادهاند.
همچنین انجام درمانهای ساده دندانپزشکی مانند پر کردن دندان نیز ممکن است غیرممکن شود. در بیماران دارای بیماریهای زمینهای مانند دیابت یا فشار خون، کنترل این بیماریها بدون درمان لثه بسیار دشوار خواهد بود و حتی داروها نیز اثرگذاری مطلوب نخواهند داشت.
بنابراین درمان بیماری لثه و کنترل عفونتهای ناشی از آن، اولویت اساسی در حفظ سلامت عمومی بدن محسوب میشود.
آیا بیماری لثه مختص سن خاصی است؟
خیر. بیماری لثه محدود به گروه سنی خاصی نیست و میتواند از کودکان ۱۰ یا ۱۱ ساله تا سالمندان را درگیر کند. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و عوامل ژنتیکی میتوانند در هر سنی زمینهساز بروز این بیماری باشند.
جمعبندی و توصیه نهایی
با توجه به مطالب ذکرشده، توصیه میشود در کنار معاینات دورهای دندانپزشکی، مراجعه منظم به متخصص جراحی لثه را جدی بگیرید. در صورت مشاهده علائمی مانند بوی بد دهان، خونریزی لثه، تحلیل لثه یا احساس لق شدن دندانها، حتماً با جراح لثه مشورت نمایید.
شما میتوانید برای تشخیص و درمان تخصصی بیماریهای لثه و انجام جراحی لثه در رشت، به مرکز تخصصی دکتر شهرام جلیلزاده مراجعه کرده و درمان خود را تحت نظر متخصص لثه آغاز نمایید.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.